foto ilustracija
agencije
Međunarodni dan šaha prilika je da se prisjetimo bogate istorije igre koja već vijekovima razvija logiku, strpljenje i strateško razmišljanje.
Danas se obilježava Međunarodni dan šaha, dan posvećen jednoj od najstarijih, najpoznatijih i najcjenjenijih društvenih igara u istoriji čovječanstva.
Datum nije odabran slučajno – 20. jula 1924. godine u Parizu je osnovana Međunarodna šahovska federacija (FIDE), koja i danas okuplja nacionalne šahovske saveze iz cijelog svijeta.
Ujedinjene nacije 2019. godine službeno su proglasili 20. jul Međunarodnim danom šaha, prepoznajući njegovu važnost u povezivanju ljudi različitih kultura i generacija.
Počeci šaha sežu više od 1.500 godina u prošlost.
Istoričari smatraju da je današnji šah nastao iz drevne indijske igre čaturanga, koja se igrala još u 6. vijeku. Naziv igre znači “četiri roda vojske”, a figure su predstavljale pješadiju, konjicu, slonove i bojna kola.
Iz Indije se igra proširila u Perziju, gdje je dobila naziv šatrandž. Nakon arapskih osvajanja proširila se Bliskim istokom, sjevernom Afrikom i Europom. Upravo iz perzijskog izraza “šah mat”, što znači “kralj je bespomoćan” ili “kralj je poražen”, nastao je današnji izraz šah-mat, kojim završava partija.
Pravila kakva poznajemo danas oblikovana su u Evropi
Iako je osnovna ideja igre ostala ista, šah je vijekovima prolazio kroz brojne promjene. Krajem 15. vijeka u Evropi uvedena su moderna pravila koja su igru učinila dinamičnijom.
Najveću promjenu doživjela je kraljica, koja je od relativno slabe figure postala najmoćnija figura na ploči. Uvedeni su i potezi poput rokade te današnja pravila kretanja lovca i pijuna, čime je šah dobio oblik kakav poznajemo danas.
Više od igre
Šah se često naziva igrom kraljeva, ali jednako tako i kraljem igara. Kroz istoriju igrali su ga vladari, vojskovođe, naučnici, umjetnici i obični ljudi. Danas je dostupan svima, bez obzira na dob ili iskustvo.
Brojna istraživanja pokazuju da igranje šaha razvija koncentraciju, logičko razmišljanje, planiranje, kreativnost i sposobnost donošenja odluka. Zbog toga se u mnogim državama koristi i kao dio obrazovnih programa za djecu.
Šah u modernom dobu
Posljednjih godina šah doživljava novu renesansu. Internetske platforme omogućile su igranje protiv protivnika iz cijelog svijeta u samo nekoliko sekundi, a prenosi velikih turnira prate milioni gledalaca. Popularnost igre dodatno je porasla zahvaljujući serijama, dokumentarcima i društvenim mrežama koje su šah približile mlađim generacijama.
Dan koji povezuje milione ljudi
Međunarodni dan šaha nije rezerviran samo za profesionalce. Cilj obilježavanja jest podstaknuti što više ljudi da sjednu za šahovsku ploču, odigraju partiju s prijateljem ili članom porodice i otkriju čari igre u kojoj su strpljenje, promišljanje i dobra strategija često važniji od brzine.
Jer, i nakon više od hiljadu i po godina, šah ostaje dokaz da se najveće pobjede često ostvaruju jednim dobro promišljenim potezom.
