Parastosom, polaganjem vijenaca i prisluživanjem svijeća danas je u Novom Gradu obilježeno 30 godina odbrane zapadnih granica od napada Hrvatske vojske 18. septembra 1995. godine.
Vijenci su prvo položeni kod centralnog spomen – obilјežja poginilim borcima Vojske Republike Srpske u Novom Gradu.
Nakon toga, u Tunjicu gdje je u napadu Hrvatske vojske stradalo najviše civila, služen je parastos kod spomen- obilјežja civilnim žrtvama.
Vijence su položile delegacije porodica stradalih u napadu Hrvatske vojske, Ministarstva rada i boračko- invalidske zaštite, Organizacije zaroblјenih i poginulih boraca i nestalih civila, Organizacije starješina Vojske Republike Srpske, savjetnik predsjednika Republike Srpske, Boračke organizacije,Udruženja ratnih vojnih invalida ,opštine Novi Grad, MUP-a Republike Srpske, Trećeg pješadijskog Republika Srpska puka i građani.
Ratni komandant Prvog batalјona Novogradske brigade Momir Kovačević rekao je da su 18. septembra 1995. godine opštine Novi Grad, Kostajnica i Kozarska Dubica napale elitne jedinice Hrvatske vojske te da su se jedinice Vojske Republike Srpske borile sa 10 puta brojnijim neprijatelјem.
„Bili su to sudbonosni dani. Napad Hrvatske vojske na Novi Grad desio se u situaciji kad je Novogradska brigada s druge strane imala napad Petog korupsa Armije BiH“, rekao je on.
Prema njegovim riječima, uz odlučnost pripadnika Vojske Republike Srpske i civilnog stanovništa da odbrane svoja ognjišta, značajnu ulogu je odigrala prethodna priprema odbrane i raspored snaga i matrijalno tehničkih sredstava na strateške kote.
Načelnik opštine Miroslav Drlјača rekao je da se danas odaje počast herojskoj borbi u teškim i neizvjesnim vremenima.
„Sve što se dešavalo nije slučajno i rađeno je uz prethodno dato zeleno svjetlo zapadnih sila. Način na koji je Hrvatska vojska upala na teritoriju Republike Srpske i masakr civilnog stanovništa jasno pokazuje da su bili spremni na sve“, rekao je Drlјača.
Obilјežavanje 30 godina odbrane zapadnih granica Republike Srpske u Novom Gradu je počelo sinoć prikazivanjem filma o odbrani Novog Grada, Kostajnice i Kozarske Dubice „Tajfun sa Kozare“ autora Nedelјka Lajšića.
Napad Hrvatske vojske na opštinu Novi Grad počeo je 18. septembra 1995. godine u 9. časova i 25 minuta i tokom dva dana ofanzive smrtno je stradalo 57 lica, 37 civila, 18 vojnika i dva pripadnika MUP-a a ranjeno je 17 civila , tri vojnika i jedan pripadnik MUP-a.
Pripadnici Vojske Republike Srpske uspjeli su 19. septembra 1995. godine potisnuti Hrvatsku vojsku preko Une.
Na mjestu gdje je poginulo najviše civila i vojnika , u naselјu Tunjica gdje su pripadnici hrvatskih snaga prešli na teritoriju opštine Novi Grad, podignuto je spomen obilјežje koje je osveštano 2010. godine.
