RTV Gradiška
Obilјežavanje 150 godina od početka ustanka u Bosni, najznačajnijeg istorijskog događaja na Balkanu i Evropi u drugoj polovini 19. vijeka, Gradiška je obilјežila sinoć na poseban i zanimlјiv način, Akademijom i promocijom stripa o Petru Popoviću Peciji, autora Vlade Zrnića.
O ustanku, Petru Peciji i nekim manje poznatim činjenicama iz tog perioda, posjetiocima u Kulturnom centru u Gradišci, govorili su profesori Banjalučkog univerziteta, Borivoje Milošević i Radovan Subić, direktor Zavičajnog muzeja Gradiška, Bojan Vujčić i autor.
Autor stripa „Hajduk Petar Pecija“ Vlado Zrnić rekao je da strip obiluje istorijskim činjenicama i kao takav ima i edukativan karakter.
Srpski hajdučki harambaša Petar Pecija Popović poginuo je 10. septembra 1875. godine.
Petar Pecija Popović je bio borac i hajduk u ustancima srpskog naroda u Bosni pod Osmanskim carstvom.
U ranoj mladosti se pridružio hajdučkim četama, a brzo je postao i vođa jedne.
Rođen je 1826. godine, u Buševiću.
Najviše je djelovao na prostoru Knešpolja, gde je predvodio dvije bune.
Pecijina buna
Petar je bio vođa ustanka, Pecijine bune, 1853. godine, kada je pokušao da prebaci tovar oružja borcima bosanskohercegovačkog ustanka protiv Turaka, kod Gaštice. Poslije propasti bune povukao se u planine, odakle je napadao turske jedinice.
Tokom 1875. godine izbio je trogodišnji bosanskohercegovački ustanak, a Pecija je sakupljao čete ustanika širom sjeverne Bosne.
Sa četom od pedesetak ljudi, 8. septembra je pokušao da prebaci oružje, međutim morao je da se povuče i sačeka pomoć od ostalih ustanika, jer su Turci krenuli u napad.
Sljedećeg dana, u pomoć je pristigao i Ostoja Jagnjetović Kormanoša sa šezdesetak ljudi. Zajedno su uspjeli da razbiju jedan turski odred. Ubrzo su počeli i da prebacuju oružje, a akcija je trajala tokom cijele noći uz poneku čarku s turskim trupama.
U međuvremenu, turskim odredima se pridružilo još 500 vojnika.
Kako je Pecija očekivao takav razvoj situacije, podijelio je svoje snage u četiri grupe i postavio ih je na četiri strane. Njegova namjera je bila da opkole glavninu turskih vojnika. Nažalost, Turci su saznali za njegov plan i napadali su jednu po jednu ustaničku grupu i sve ih uništili.
Pecija je naredio povlačenje preko Save, ali niko od ustanika nije stigao da je pređe.
Narodna tradicija kaže da je Pecija bio jedini ustanik koji je uspeo živ da se dočepa obale. Nakon što je isplivao, okrenuo se ka Turcima i uzviknuo: “Turci, evo Pecije živa”. U tom trenutku je stradao.
Trgovac iz Bosanske Dubice, Ostoja Kosović, jedan od malobrojnih ustanika koji su preživeli ove događaje, kasnije je objasnio da je metak koji je usmrtio Peciju, stigao s austrijske strane.
