Na današnji dan 1992. godine umro je srpski pisac Borislav Pekić, jedan od najvećih u srpskoj literaturi, romansijer sa izrazitim smislom za psihološku i sociološku analizu, prožetu ironičnim odnosom prema svijetu.
Pekić je jedan od najznačajnijih srpskih književnika 20. vijeka. Dobitnik je NIN-ove nagrade za roman Hodočašće Arsenija Nјegovana iz 1970. godine i niza drugih priznanja: Nagrada Sterijinog pozorja (1972); nagrada udruženja izdavača, (1977); Nagrada Radio-Zagreba, (1982); Godišnja nagrada Udruženja književnika Srbije za Sabrana dela (1985); Nјegoševa nagrada, (1987); Nagrada Zadužbine Jakova Ignjatovića, 1991. Orden zasluga za narod sa srebrnom zvezdom za doprinos u kulturnom stvaralaštvu.
Nakon Pekićeve emigracije u London 1971, jugoslovenske vlasti su ga smatrale personom non grata i niz godina su osujećivali izdavanje njegovih djela u Jugoslaviji.
Nјegov otac, Vojislav D. Pekić, je u Kralјevini Jugoslaviji bio visoki državni činovnik, tako da su od Borislavovog rođenja do 1941. živjeli u Starom i Novom Bečeju, Mrkonjić Gradu, Kninu i Cetinju. Početkom Drugog svjetskog rata, italijanske okupacione vlasti su ih protjerale iz Cetinja za Srbiju. Nјegova porodica se nastanila u Bavaništu (južni Banat), a 1945. se odselila u Beograd. Po preselјenju u Beograd 1945, obrazovanje je nastavio u Trećoj muškoj gimnaziji, gde je maturirao 1948. Ubrzo je bio uhapšen:
“Bio sam član ilegalne studentsko-gimnazijske organizacije koja se zvala Savez demokratske omladine Jugoslavije. Uhapšen sam 7. novembra 1948, maja 1949. osuđen po Zakonu o krivičnim delima protiv naroda i države, na prvostepenom Okružnom sudu na 10 godina, a potom mi je na Vrhovnom sudu (Narodne Republike Srbije 26. juna 1949. godine) kazna povećana na 15 godina zatvora sa prisilnim radom i izvjesnim brojem godina gubitka građanskih prava nakon izdržane kazne. Pomilovan sam 29. novembra 1953. godine.
— Borislav Pekić
Drama i pozorište
Pekić se sedamdesetih izdvojio kao jedan od najbolјih savremenih dramskih pisaca Srbije. Redovno je pisao radio-drame u Kelnu, kao i u Štutgartu. Od 27 drama koje su izvedene ili štampane u Srbiji, 17 su imale svoju premijeru u Njemačkoj. Mnoge su bile transformisane u pozorišne i TV drame i dobijale su brojne nagrade. Šesnaest njih je štampano u njegovim Odabranim delima 1984. Nјegova drama Generali ili Srodstvo po oružju (1969) se može naći u svakoj antologiji srpske savremene drame. Dobila je Nagradu Sterijinog pozorja za komediju godine 1972, kao i Nagradu Kneginja Milica pozorišta u Kruševcu 1991. Pekićevi pozorišni komadi su bili veoma popularni i hvalјeni, a najpoznatiji od njih Cincari ili Korešpodencija (1979), koja je bazirana na četvrtom tomu Zlatnog runa, igrala se 280 puta u Atelјeu 212 u Beogradu, u periodu od 23 godine. Dobio je prvu nagradu Radio Zagreba za dramu 186. Stepenik (1982), kao i prvu nagradu na festivalima u Ohridu i Varni za Kako zabavlјati gospodina Martina (1990).
Jedan je od trinaest intelektualaca koji su obnovili rad Demokratske stranke.
Nјegova najpoznatija djela su Zlatno runo, Besnilo, Odbrana i poslednji dani, Kako upokojiti vampira, Atlantida i Vreme čuda. Od 12. decembra 1985. bio je dopisni član Srpske akademije nauka i umjetnosti.
Wikipedia
