Polaganjem vijenaca kod spomenika Majci partizanskoj danas je u Novom Gradu obilježen 1. maj, Dan oslobođenja opštine u Drugom svjetskom ratu 1945. godine.
Predsjednik Opštinskog odbora SUBNOR-a Drago Todić rekao je da je u našoj opštini, zbog geografskog položaja, raniji pokušaji oslobađanja u dva navrata 1942. godine nisu uspjeli.
„To je bilo značajno uporište sa željezničkim i drumskim raskrsnicama. U Drugom svjetskom ratu poginulo je 7.000 stanovnika naše opštine ili 17 odsto od tadašnjeg broja građana“, rekao je on.
Todić kaže da je stradalo 5.000 civila među kojima 850 djece i 2.000 boraca.
Načelnik opštine Miroslav Drljača poručio je da je mlade generacije moraju znati koje je cijena plaćena za slobodu.
„Ono što je tragično, pomalo zaboravljamo žrtve iz tog perioda i velika stradanja. Moramo reći da su to naši preci, ljudi koji su živjeli ovdje, borili se i čija je osnovna ideja bila da žive na svom zemljištu, u svojoj državi, na svom terenu, u svom gradu i u miru. Međutim 20. vijek je bio sigurno vijek nemira, ratova i stradanja stanovnika ovog područja“, izjavio je Drljača.
U operaciji oslobađanja gradskog područja koja je počela 24. aprila i završena u jutarnjim časovima 1. maja učestvovala je 39. divizija zajedno sa 23. srpskom. U borbama je poginulo 155 partizanskih boraca a više od 400 je ranjeno.
Istorijski čas održala je nastavnik istorije Mirjana Komadara, koja je kazala da je Novi ostao okupaciona zona sve do kraja rata.
„Novi je bio veoma znčajno čvorište za fašističke sile, ali ako kažemo da je početkom aprila i najvećim fanaticima bilo jasno da će izgubiti rat, oni su bili uporni u tome da svoja uporišta kao što je bio i Novi, drže do zadnjeg. Na taj način bi obezbijedili sebi da mogu povući svoje trupe iz unutrašnjosti BiH dalje prema Zagrebu i da što duže odgode kaznu koja ih je čekala za zlodjela koja su uradili. Ante Pavelić je bio na čelu NDH i naredio da se ovaj potez Novi- Kostajnica –Jasenovac drži što je moguće jače“, ispričala je Komadara koja dodaje da se ulaskom vojske u grad 1. maja računa kao dan oslobođenja.
Ovom događaju prisustvovali su učenici OŠ Vuk Karadžić, poštovaoci narodnooslobodilačke borbe, kao i građani.
