Ove godine sve protiče u drugačijem tonu nego što smo navikli, ali nas srećom čeka ono čemu se svi tradicionalno radujemo – turneja Četiri skakaonice.
Predstojeće izdanje Novogodišnje turneje izgledaće drugačije u odnosu na sva prethodna, pošto će prvi put u 69-godišnjoj istoriji najpoznatijeg takmičenja u zimskim sportovima tribine biti prazne. Razlog za to je poznat – pandemija koronavirusa, koja i dalje tinja širom svijeta, ali uprkos izostanku vatrene podrške, spektakl na četiri najpoznatije skakaonice na svijetu je zagarantovan. Jer, Četiri skakaonice su zaista nešto posebno.
Pratili ski skokove (ili generalno zimske sportove) ili ne, tokom tih 10 decembarskih i januarskih dana niko ne može da odoli Novogodišnjoj turneji. Za same skakače ’Zlatni orao’, koji na kraju dobija najbolji među njima, predstavlja jedan od najvrednijih trofeja koji mogu da osvoje. Mnogi ga čak stavljaju u rang sa olimpijskim zlatom i Kristalnim globusom za najboljeg u generalnom plasmanu Svjetskog kupa.
Četiri stanice turneje, po dvije u Njemačkoj i Austriji, dijeli oko 400 kilometara. Prva je Oberstdorf, koja je jedina domaćin najboljim skakačima na svijetu prije Nove godine, i to 29. decembra. Tri dana kasnije, prvog dana godine, turneja se seli u Garmiš-Partenkirhen, a potom slijedi austrijska polovina. Prvo se skače na legendarnom „Bergizelu“ u Insbruku, a veliko finale tradicionalno se održava u Bišofshofenu, uz vatromet.
Svakom od tih glavnih takmičenja prethode kvalifikacije koje su na programu dan ranije, a to znači da skakače u 10 dana čeka 12 zvaničnih skokova, bez ijednog prava na grešku ako žele da se bore za ’Zlatnog orla’. A njega će dobiti onaj ko osvoji najviše bodova tokom glavnih takmičenja, u kojima prva runda izgleda drugačije u odnosu na ono što smo navikli u Svjetskom kupu. Iz kvalifikacija dalje prolazi 50 najboljih, u njima moraju da učestvuju i vodeći u elitnom takmičenju, a oni se dijele u 25 parova. Pobjednici tih duela idu u drugu rundu, a njima se pridružuje pet ’laki luzera’ – najboljih među ostalima.
Među nezaboravnim turnejama svakako se izdvajaju one u kojima su skakači trijumfovali na sve četiri stanice, a dugo je Sven Hanavald bio jedini. Njemac, kojem je taj trijumf na Četiri skakaonici najveći uspjeh karijere, slavio je na njoj u sezoni 2001/02, a bilo je potrebno da prođe 16 godina da bi neko učinio isto. I to je pošlo za rukom Poljaku Kamilu Štohu, da bi isto ponovio godinu dana kasnije Rjoju Kobajaši iz Japana. Zanimljivo, samo jednom se desilo da ’Zlatnog orla’ kući odnese neko ko tokom turneje nije ostvario nijednu pobjedu, a to je jedino uspio Finac Jane Ahonen prije 22 godine.
Upravo je Jahonen rekorder po broju pobjeda, pošto ih je ostvario pet. Jednu od njih ostvario je sa Jakubom Jandom iz Češke, pošto su obojica imali identičan broj bodova poslije osam skokova. To se desilo 2006. godine i samo tada tokom istorije Četiri skakaonice. Finskog skakača po broju trijumfa prate Jens Vajsflog iz Njemačke sa četiri, dok su po tri ostvarili njegov sunarodnik Helmut Reknagel i Norvežanin Bjern Virkola.
Od skakača sa prostora bivše Jugoslavije, očekivano, najveće uspjehe na Novogodišnjoj turneji imali su Slovenci. Prvi je nove stranice istorije ispisao Primož Peterka svojim trijumfom na Četiri skakaonice 1997. godine, što je uspjeh koji je pre pet godina ponovio Peter Prevc. Od tada, zanimljivo, nijedan od slovenačkih skakača nije ni bio na podijumu na nekom od skokova tokom turneje, iako je Domen Prevc bio veliki favorit godinu dana poslije pobjede svog starijeg brata.
U posljednje vrijeme najviše uspjeha imali su Poljaci, koji su upisali tri trijumfa u prethodne četiri sezone. Dva je ostvario Štoh, a jedan David Kubacki, koji brani titulu osvojenu prošle godine, a između njih dvojice se među pobjednike umetnuo Kobajaši. Pored njih, od skakača koji su i dalje tu, na najvišem stepeniku pobjedničkog postolja na kraju turneje našli su se aktuelni osvajač Svjetskog kupa Štefan Kraft i Gregor Šlirencauer.
Njih dvojica su, inače, bili dio austrijske dominacije na Četiri skakaonice, koja je neprekidno trajala od 2009. do 2015. Popularni Šliri je u tom periodu ostvario dva trijumfa, a po jedan su pored Krafta imali i Volfgang Lojcl, Andreas Kofler, Tomas Morgenštern i Tomas Dithart. Takva nadmoć jedne nacije na Novogodišnjoj turneji nije viđena nikada ranije, a najviše pobjeda prethodno su uspjeli da vežu Njemci – četiri, od 1958. do 1961, a tri trijumfa u tom periodu pripala su Reknagelu.
Ono što je nekako karakteristično za skoro sva izdanja Četiri skakaonice jeste da epitet favorita ne vrijedi mnogo jer se previše puta dešavalo da pobjedu odnese skakač od kojeg to niko nije očekivao. Sudeći po rezultatima u dosadašnjem dijelu sezone, najviše se očekuje od Halvora Egnera Graneruda, koji je odnio pobjedu na pet od sedam takmičenja, i to pet u nizu koji su prethodili Novogodišnjoj turneji.
Mladi Norvežanin do ove sezone nije ni znao za trijumf, ali je, čini se, zasijao u pravom trenutku zahvaljujući nevjerovatnoj konstantnosti i glavna je nada svoje zemlje za prekid posta koji traje od 2007. godine – tada je ’Zlatni orao’ završio u rukama Andersa Jakobsena. Pobjede na preostalim takmičenjima odnio je njemački skakač Markus Ajzenbihler, koji je slavio u Visli i Kusamu, da bi potom posustao i njegov zaostatak u odnosu na vodećeg u generalnom plasmanu iznosi 463 boda.
Pored Granderuda i Ajzenbihlera, dosadašnji dio sezone obilježio je i Karl Gajger, koji je postao svjetski šampion u ski letovima. Svjetsko prvenstvo na Planici je prvobitno bilo zakazano za mart ove godine, ali je ono odloženo za decembar zbog pandemije koronavirusa. Njemac je na „Velikanki“ došao do najvećeg uspjeha svoje karijere, ali je pitanje da li će se oporaviti za turneju, pošto je poslije osvojenog zlata bio pozitivan na koronavirus.
Što se tiče dosadašnje dijela ovogodišnjeg Svetskog kupa, iza pomenutog dvojca nalazi se još jedan Norvežanin Robert Johanson, ispred Pjotra Žile iz Poljske i Anžea Lanišeka iz Slovenije. Aktuelni pobjednik Četiri skakaonice je najbolje rezultate ostvario tokom drugog vikenda sezone, u Kusamu, kada je na oba takmičenja bio treći, pa odbranu titule dočekuje na sedmoj poziciji u borbi za Kristalni globus.
Ipak, možda najveći favorit pored momaka koji su osjetili slast pobjede ove sezone ne nalazi se na tom spisku, a to je Štoh. Poljak i te kako zna kako se pobjeđuje na Novogodišnjoj turneji, ali i najvećim takmičenjima, pošto je tokom karijere više puta osvojio i Kristalni globus i olimpijsko zlato i titulu svjetskog šampiona. Njegov najbolji rezultat ove sezone je drugo mesto u Engelbergu, gde su održana posljednja takmičenja pred Četiri skakaonice, što može da znači da ulazi u formu u pravo vrijeme.
Njegov sunarodnik Pjotr Žila trenutno skače najbolje u svojoj karijeri, ima iskustvo, ali je pravo pitanje da li je spreman da napravi ključan korak naprijed. Možda će nam predstojeća turneja dati pravi odgovor na to pitanje, ali svakako ne treba isključiti ni ostale skakače koji su bili na podijumu ove sezone iz trke. Kao nekoga ko iz prikrajka čeka svoju šansu mnogi vide Japanca Jukiju Sata, koji je zajedno sa ostalim članovima svog tima trenirao u Oberstdorfu pred Četiri skakaonice, ali se njime ne završava lista potencijalnih iznenađenja. Srećom, ne moramo dugo da čekamo da otkrijemo da li će ih biti, pošto je turneja Četiri skakaonice pred nama.
Raspored turneje Četiri skakaonice:
Oberstdorf
28. decembar 16.30 kvalifikacije
29. decembar 16.30 skokovi
Garmiš-Partenkirhen
31. decembar 14.00 kvalifikacije
1. januar 14.00 skokovi
Insbruk
2. januar 13.30 kvalifikacije
3. januar 13.30 skokovi
Bišofshofen
5. januar 16.30 kvalifikacije
6. januar 16.45 skokovi
