U Kulturno-obrazovnom centru u Novom Gradu večeras je predstavljena monografija „Dobrovoljci Vojske Kraljevine Srbije – devetorica braće Vajagić“ autora Predraga Vajagića, istoričara iz Bačke Palanke.
Autor kaže da je monografija rezultat dugogodišnjeg istraživanja dobrovoljačkog pokreta i učešća braće Vajagić.
On je rekao da su Vajagići iz sela Ivanjska, Banjani, Dobro selo, Zborište i Bosanska Bojna, opština Bosanska Krupa, na prelasku iz 19. u 20. vijek iselili u Ameriku gdje ih je zatekao Prvi svjetski rat 1914. godine.
S obzirom da je Amerika na početku rata bila neutralna, oni se nisu kao dobrovoljci mogli prijaviti u srpsku vojsku.
„To se mijenja 1917. godine kad se Amerika uključuje i ukupno 17 Vajagića došlo je iz Amerike i borilo se na Solunskom frontu i za oslobađanje Srbije. Još četvorica Vajagića, koji su kao pripadnici Austrougarske vojske zarobljeni najvjerovatnije na italijanskom ratišu, pristupili su srpskoj vojsci tako da ih je bilo 21“, rekao je Vajagić.
Predsjednik Udruženja „Braća Vajagić“ Nikola Vajagić kaže da su Vajagići, srpski dobrovoljci jedinstven primjer u srpskoj istoriji nakon braće Jugovića.
„Želimo sačuvati od zaborava djelo ljudi koji su otišli u Ameriku sa ovih prostora i na poziv kralja Petra došli kao dobrovoljci, prije toga slali pomoć na front, a zatim ponudili svoje živote na oltar otadžbine“, rekao je Vajagić.
Nikola Vajagić kaže da je njihov čin jedinstven i zbog činjenice da nisu živjeli na teritoriji Srbije, a došli su da se bore za njenu slobodu.
Svi su preživjeli Prvi svjetski rat, a umrli su i sahranjeni u Srbiji i BiH.
Direktor Kulturno-obrazovnog centra Novi Grad Dražen Babić kaže da je predstavljanje monografije pokušaj da se od zaborava sačuvaju svi junaci koji koji su svoje živote ugradili u slobodu srpskog naroda.
Monografije je objavljena ove godine, a ranije je predstavljena u Novom Sadu gdje jedna ulica nosi ime braće Vajagića.
Planirano je da se potomci Vajagića sastaju svake prve nedjelje jula u porti Hrama Uspenija Presvete Bogorodice u Ivanjskoj gdje će sutra spomen-ploču braći Vajagić osveštati NJegovo preosveštenstvo episkop bihaćko-petrovački Sergije.
