Prikazivanjem filma „Tajfun sa Kozare“ autora Nedeljka Lajšića u Novom Gradu je večeras počelo obilježavanje godišnjice odbrane zapadnih granica Republike Srpske od hrvatske agresije.
Nosilac projekta izrade filma je Organizacija zarobljenih i poginilih boraca i nestalih civila Prijedor a podršku su dali i Ministarstvo rada i boračko- invalidske zaštite i opštine Kozarska Dubica, Kostajnica i Novi Grad.
Lajšić je rekao da je prikazano stradanje srpskog naroda ali i herojstvo i odlučnost da se sačuvaju vjekovna ognjišta.
„18. i 19. septembar su među najznačajnijim datumima za Novi Grad, Kostajnicu i Kozarsku Dubicu“, rekao je on.
Predsjednik Boračke organizacije Republike Srpske Radan Ostojić rekao je da je ratni put jedinica koje su branile zapadne granice Republike Srpske kao i svih jedinica Vojske Republike Srpske put srpskog vojnika kroz istoriju.
„To je put golgote na kome su mnogi nažalost ostali. Ali to je i put prijateljstva, uvažavanja, herojskih djela, put na kome je vaskrsla sloboda i odbranjena Republika Srpska“, rekao je on.
On je poručio da je zajednički zadatak čuvanje Republike Srpske slogom.
Komandant Opreativne grupe 10 Prijedor general Momir Zec kaže da su ta vremena bila teška i slobodarska.
„Da narod, borci i starješine nisu bili odlučni da odbrane ovo područje pitanje je gdje bi mi danas bili. Imali smo mi bitaka ali u tim bitkama smo mogli imati popravni. Ovdje popravnog nije bilo jer da je pao Novi Grad, Kostajnica, Dubica i Prijedor i da su neprijateljske snage došle na Vrbas pitanje je kako bi izgledao Dejton“, rekao je on.
Zec kaže da je uz borce presudnu ulogu odigralo civilno stanovništvo koje nije napuštalo svoje domove.
„Narod je bio uz nas , vjerovao je svojoj vojsci“, kaže general Zec.
Komandant Prnjavorkse brigade Vlado Živković podjsetio je da je ova brigada u Novi Grad došla u avgustu 1995. godine sa Ozrena gdje su im za 14 mjeseci poginula 132 borca.
„Mi smo došli da branimo i odbranimo Novi Grad. Uspjeli smo da spriječimo da pripadnici Hrvatske Vojkse nakon što su u Tunjici prešli preko Une zauzmu visinske položaje. Naredba je bila da se zaustave na uskom području“, rekao je on.
On je naveo da su napad na Novi Grad izvšile elitne jedinice Hrvatske vojske koje su pretpjele poraz.
Načelnik opštine Novi Grad Miroslav Drljača rekao je da ostaje vječna zahvalnost svima koju su branili Republiku Srpsku.
„Vojska Republike Srpske je pokazala da joj je najveća svetinja Republika Srpska u kojoj mi danas slobodno živimo i radimo“, rekao je Drljača.
U četvrtak, 18. septembra u 9.00 časova biće položeni vijenci kod centralnog spomen- obilježja poginulim borcima Vojske Republike Srpske u Novom Gradu.
Parastos kod spomen- obilježja civilnim žrtvama u naselju Tunjica biće služen u 9.30 časova.
Nakon toga, delegacije će u Kostajnici prisustvovati centralnom obilježavanju 30 godina od odbrane zapanih granica Republike Srpske.
Napad Hrvatske vojske na opštinu Novi Grad počeo je 18. septembra 1995. godine u 9. časova i 25 minuta i tokom dva dana ofanzive smrtno je stradalo 57 lica, 37 civila, 18 vojnika i dva pripadnika MUP-a a ranjeno je 17 civila , tri vojnika i jedan pripadnik MUP-a.
Pripadnici Vojske Republike Srpske uspjeli su 19. septembra 1995. godine potisnuti Hrvatsku vojsku preko Une.
Na mjestu gdje je poginulo najviše civila i vojnika , u naselju Tunjica gdje su pripadnici hrvatskih snaga prešli na teritoriju opštine Novi Grad, podignuto je spomen obilježje koje je osveštano 2010. godine.
